İsrail’de 27 Ekim’de gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından siyasi dengeler yeniden şekilleniyor. Kesin olmayan sonuçlara göre, 120 sandalyeli Mecliste hükümet kurmak için gereken 61 milletvekili sayısına hiçbir blok ulaşamadı. Ortaya çıkan aritmetik, siyasi partileri yeni koalisyon seçenekleri üzerinde çalışmaya yöneltti.

MECLİSTE ÇOĞUNLUK SAĞLANAMADI

Oyların yüzde 84,5’inin sayıldığı seçimde Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 54, Eisenkot öncülüğündeki muhalefet ise 49 sandalyeye ulaşmış görünüyor.

Netanyahu’nun Likud Partisi 27 milletvekiliyle ilk sırada yer alırken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar Partisi 22 sandalyeyle ikinci sıraya yerleşti.

Muhalefette Naftali Bennett ve Yair Lapid’in Birlikte Partisi 12, Yair Golan’ın Demokratlar Partisi 8, Avigdor Liberman’ın İsrail Evimiz Partisi ise 7 milletvekili çıkarma potansiyeli taşıyor.

İktidar cephesinde Şas Partisi, Birleşik Tevrat Yahudiliği ve Itamar Ben-Gvir’in Yahudi Gücü Partisi 7’şer, Bezalel Smotrich’in Dini Siyonizm Partisi ise 6 sandalye elde etme yolunda ilerliyor.

17 SANDALYE SİYASİ DENGELERİ DEĞİŞTİREBİLİR

Seçimin en dikkat çekici sonuçlarından biri, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin elde etmesi beklenen milletvekili sayısı oldu.

Ortak Liste’nin 11, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi’nin ise 6 sandalye kazanacağı tahmin ediliyor. Toplam 17 milletvekiliyle temsil edilmesi beklenen Arap partileri, özellikle muhalefetin hükümet kurma hesaplarında belirleyici bir konuma geldi.

Ancak muhalefet içindeki görüş ayrılıkları, bu desteğin nasıl değerlendirileceği konusunda belirsizlik yaratıyor. Bazı partiler Arap milletvekillerinin dışarıdan desteğini seçenek olarak görürken, diğerleri yalnızca Siyonist partilerden oluşan bir koalisyon kurulmasını savunuyor.

EISENKOT VE BENNETT’TEN KOALİSYON MESAJI

Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, Tel Aviv’de destekçilerine yaptığı konuşmada, bütün İsrail vatandaşlarını temsil edecek “istikrarlı bir Siyonist hükümet” kurmayı hedeflediğini açıkladı.

Eisenkot, yeni yönetimin temel ilkelerini İsrail’in Yahudi ve demokratik kimliğinin korunması, kapsamlı ulusal hizmet yasasının çıkarılması ve Hamas’ın ortadan kaldırılması olarak sıraladı.

Eski Başbakan Naftali Bennett de benzer bir yaklaşım sergileyerek kişisel anlaşmazlıkların geride bırakılması ve Siyonist partiler arasında uzlaşma sağlanması çağrısında bulundu.

Bununla birlikte iki lider de hedefledikleri hükümetin hangi siyasi aktörlerin desteğiyle kurulabileceğine ilişkin somut bir yol haritası ortaya koymadı.

MUHALEFETİN MASASINDA ÜÇ AYRI SENARYO

İsrail gazetesi Maariv’in haberine göre, Eisenkot’un liderliğindeki Yashar Partisi hükümet kurabilmek için üç farklı formül üzerinde duruyor.

İlk seçenek, Arap milletvekillerinin Meclis içinden vereceği destekle azınlık hükümeti kurulmasını öngörüyor. İkinci senaryoda Ultra-Ortodoks partilerden biri veya Dini Siyonizm içerisindeki bazı isimlerle uzlaşma aranıyor.

Üçüncü formül ise Netanyahu’nun yer almadığı bir Likud Partisi ile geniş tabanlı koalisyon oluşturulmasına dayanıyor.

Haberde ayrıca Yashar Partisi içerisinde, Netanyahu’nun geçiş hükümeti döneminde başlatabileceği olası bir askeri operasyonun koalisyon görüşmelerini sekteye uğratabileceği yönünde endişeler bulunduğu aktarıldı.

ARAP PARTİLERİ DESTEĞE ŞART KOŞTU

Arap partileri, Netanyahu’nun yeniden iktidara gelmesini önlemek amacıyla muhalefetin oluşturacağı bir hükümeti dışarıdan destekleyebileceklerini daha önce duyurmuştu.

Ancak bu destek için bazı koşullar öne sürülüyor. Talepler arasında Arap vatandaşlara yönelik konut yıkımlarının durdurulması, ayrımcı uygulamalara son verilmesi, suçla daha etkin mücadele edilmesi ve Filistinlilerle siyasi çözüm sürecinin gündeme alınması bulunuyor.

Bu öneri, Eisenkot’a hükümet kurmak için ihtiyaç duyduğu parlamento desteğini sağlayabilecek seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Ancak Yashar lideri henüz teklife ilişkin kesin bir tutum açıklamadı.

TRUMP: NETANYAHU'NUN DURUMU OLDUKÇA İYİ

İsrail’de koalisyon tartışmaları sürerken ABD Başkanı Donald Trump da seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Amerikan Axios haber platformuna konuşan Trump, Netanyahu’ya verdiği desteğin seçimlerde etkili olduğunu savundu.

Trump, “Kendisine verdiğim desteğin, Bibi için büyük bir fark yarattığını duydum” ifadelerini kullandı.

Seçimin ilk aşamasında Netanyahu açısından gelen haberleri endişe verici bulduğunu belirten ABD Başkanı, son tabloyu ise “Ancak şu anda durumu oldukça iyi” sözleriyle değerlendirdi.

Netanyahu liderliğinde kurulabilecek bir birlik hükümetine yönelik girişimlere dahil olup olmayacağı sorulan Trump, bu konuyu henüz düşünmediğini ancak değerlendirebileceğini söyledi.

GÖZLER KESİN SONUÇLARDA VE KOALİSYON PAZARLIKLARINDA

İsrail’de oy sayımı devam ederken sandalye dağılımının kesinleşmesiyle birlikte siyasi partiler arasındaki görüşmelerin hız kazanması bekleniyor.

Mevcut tablo, Arap partilerinin desteği olmadan muhalefetin çoğunluğa ulaşmasını zorlaştırırken Netanyahu cephesinin de yeni ortaklara ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.

İtiraz ve inceleme süreçlerinin tamamlanmasının ardından resmi seçim sonuçlarının 4 Kasım’a kadar netleşmesi bekleniyor.