Keleşoğlu: Cumhuriyet 21 yıllık mücadelenin sonucu

Cumhuriyet’in 103’üncü yıl dönümü kapsamında, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla Osmangazi Belediyesi Medya Buluşmaları düzenledi. Araştırmacı yazar Aydın Keleşoğlu, programda Cumhuriyet’in kuruluş sürecini ve Milli Mücadele’de basının rolünü anlattı.

Atatürk’ün gençlik yıllarından başlayan süreç

Sevda Kurul’un moderatörlüğündeki etkinlik, Gençlik ve Girişimcilik Merkezi’nde gazetecilik eğitimi alan gençlerin katılımıyla yapıldı. Keleşoğlu, Atatürk’ün Harp Okulu yıllarından başlayarak ülkenin geleceğine ilişkin fikirlerini yaymak için gazeteciliğe yöneldiğini belirtti. Cumhuriyet’e giden mücadelenin 1902’de, Atatürk 21 yaşındayken başladığını söyleyen Keleşoğlu, “Cumhuriyetin kuruluşunun ardında 21 yıllık bir mücadele var. Tarih 1902. 21 yaşında bir genç düşünün; Harp Okulu’nu bitirmiş akademiye gitmek üzere olan Mustafa Kemal, Ali Fuat Cebesoy ve Osman Nizami Paşa ile ülkenin geleceğini, memleketin halini konuşuyor. Bir devlet sisteminden söz ediyor, Osmanlı İmparatorluğu’nun geleceğinden kaygı duyarak bir takım idealler ve planlar yapıyor. Mücadeleye girişiyor. Türk milletinden, Türk toplumundan söz ediyor. O tarihlerde Türk milletinden, millet kavramından söz etmek zor. O genç, bir yıl sonra gazete kuruyor ve o kurduğu gazeteyle arkadaşlarını bilinçlendirmeye, toplumu uyandırmaya çalışıyor. Kafasında millet yönetimi, millet iradesi, milletin kendi kendisini yönetmesi var bu da ‘Cumhuriyet’ demek.” dedi.

Basının Milli Mücadele’deki rolü

Keleşoğlu, Atatürk’ün kurduğu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ardından ordu kurulduğunu ve Kurtuluş Savaşı’nın kazanıldığını anlattı. Lozan’da kazanılan kimliğe değinen Keleşoğlu, Atatürk’ün 23 Eylül 1923’te Avusturya basınına söylediği sözleri şöyle aktardı: “Bu meclis ile birlikte bir ordu kuruluyor, Kurtuluş Savaşı veriliyor, kazanılıyor. Lozan’da da çok önemli bir kimlik kazanıyoruz ve 23 Eylül 1923’te Atatürk, Avusturya basınına ‘Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir, bu iki sözü bir tek şeyle ifade edebiliriz; Cumhuriyet’ diyor. Bakın bu 1902’den başlayan bir süreç. Cumhuriyeti ve bütün gerekliliklerini düşünmek, kimsenin göremediğini görmek, işte bu liderliktir. Bu Atatürk’e has bir şey” dedi. Atatürk’ün Harp Okulu dönemindeki gazete çalışmalarından 1918’de Mimber gazetesini kurmasına uzanan süreci de anlatan Keleşoğlu, Anadolu basınının mücadelesine örnek olarak Tokat’taki Emel Gazetesi’ni gösterdi. Kağıt bulunamadığı dönemde bakkallardan kese kağıtlarının toplanıp üzerlerine Kuvay-ı Milliye bildirileri ve Atatürk’ün mücadelesine ilişkin yazıların basıldığını söyledi. Programın sonunda Osmangazi Belediye Başkan Yardımcısı Mutlu Esendemir, Keleşoğlu’na plaket verdi. Osmangazi Belediyesi’ne teşekkür eden Keleşoğlu, Yıldırım Ticaret Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde gazetecilik eğitimi alan gençlerle de ilgilendi.