Shamonda virüsünün ilk insan vakası Fransa'da görüldü

Daha önce yalnızca hayvanlarda görüldüğü bilinen Shamonda virüsü, Fransa'nın Lyon kentinde tedavi gören bir kişide tespit edildi. Bağışıklık sistemi ciddi ölçüde baskılanmış hasta, ağır bir hastalık nedeniyle tedavi görürken ekim ayının başında yaşamını yitirdi. Virüsün ölüme doğrudan neden olup olmadığı henüz belirlenmedi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 22 Ekim 2026'da ilk insan vakasını doğruladı. Shamonda virüsü, Orthobunyavirus grubunda yer alıyor ve ilk kez 1960'lı yılların ortalarında Nijerya'da tespit edilmişti. Daha sonra Afrika'nın farklı bölgelerinde ve Japonya'daki hayvanlarda da görüldü.

Ölümle bağlantısı araştırılıyor

Fransa Sağlık Bakanlığı, Lyon'da hastanede tedavi edilen kişide virüs enfeksiyonunun saptandığını bildirdi. Hastada ölümünden önce beyin komplikasyonları gelişti; yetkililer bunların enfeksiyonla büyük olasılıkla bağlantılı olduğunu değerlendirdi. Ölümün virüsten kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek için klinik, biyolojik ve epidemiyolojik incelemeler sürüyor. Bu vaka, virüsün insanlarda belgelenen ilk enfeksiyonu oldu. Ghebreyesus, hastanın “bağışıklık sisteminin baskılanmış olması nedeniyle enfeksiyonlara ve ağır komplikasyonlara karşı daha savunmasız” olduğunu belirtti. DSÖ'nün Fransız yetkililerle temas halinde olduğunu söyleyen Ghebreyesus, bulaşma yolunun ve halk sağlığı açısından olası risklerin araştırıldığını aktardı. Enfeksiyon kaynağını belirlemek ve yeni olası vakaları değerlendirmek için veri toplanıyor.

Hayvanlardan bulaşma yolu belirsiz

Sığırlar Shamonda virüsünün başlıca konakları arasında yer alıyor; koyun, keçi ve atlarda da enfeksiyon görülebiliyor. Hayvanlar arasında virüsün, Culicoides cinsinden kan emen küçük sineklerin ısırıklarıyla taşındığı düşünülüyor. Fransa'daki hastanın ülkenin doğusunda bu tür bir sinek tarafından ısırılması sonucu enfekte olmuş olabileceği değerlendiriliyor. Ancak virüsün insanlara nasıl bulaştığı kesinleşmedi. İnsanlardaki belirtilere ilişkin bilimsel veriler sınırlı; bugüne kadar yalnızca bir vaka belgelendi. Fransa'daki hastada ciddi nörolojik komplikasyonlar görülürken, bağışıklık sisteminin ağır biçimde baskılanmış olması enfeksiyonun etkilerinin değerlendirilmesini güçleştirdi. Hayvanlarda ateş, halsizlik ve ishal bildirilebiliyor; bu belirtilerin insanlarda da aynı şekilde ortaya çıkacağı bilinmiyor.

Avrupa'da hayvan vakaları görüldü

Virüs, 2026 yazında ilk kez Avrupa'daki çiftlik hayvanlarında tespit edildi. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) verilerine göre Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, Belçika, Avusturya, İrlanda, Hollanda, Portekiz, Lüksemburg, Lihtenştayn ve İsviçre'de hayvan vakaları görüldü. Jersey'deki çiftlik hayvanlarında da enfeksiyon saptandı. ECDC, Fransız yetkililer ve Avrupa'daki ilgili kuruluşlarla gelişmeleri izlediğini açıkladı. 23 Ekim 2026 itibarıyla Türkiye'de doğrulanmış bir Shamonda virüsü insan vakasına ilişkin resmî açıklama bulunmuyordu. Mevcut bilimsel veriler, insanlar arasında yaygın bulaşma olduğunu göstermiyor; virüsün insandan insana geçtiğine dair doğrulanmış bulgu da yok. Fransız yetkililer, mevcut bilgiler doğrultusunda genel nüfus için belirlenmiş bir halk sağlığı riski bulunmadığını açıkladı. İnsanlarda hastalığın ne sıklıkla görülebileceği ise henüz bilinmiyor.