Türk-İslam mezar taşları envanteri 7 bini aştı

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk-İslam medeniyetinin yüzyıllara uzanan izlerini taşıyan mezar taşları ve kitabeleri ülke çapında belgeleyerek dijital bir envanter oluşturuyor. 2024 yılında başlatılan proje kapsamında, 2025'te 4 ilde başlayan saha çalışmaları 2026'da 18 ile genişletildi ve bugüne dek yaklaşık 7 bin eser kayıt altına alındı.

Her taş bir tarihî belge

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden projenin ilerleyişine dair bilgi verdi. Bakan Ersoy, “Türk-İslam medeniyetinin asırlara uzanan izlerini taşıyan mezar taşları ve kitabeleri, ülke çapında yürüttüğümüz kapsamlı bir çalışmayla kayıt altına alıyoruz. 2024 yılında hayata geçirdiğimiz Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Projesi kapsamında; 2025’te Tokat, Denizli, İstanbul ve Diyarbakır’da başlattığımız saha çalışmalarını bu yıl 18 ile taşıdık. Bugüne kadar yaklaşık 7 bin eserin belgeleme işlemlerini gerçekleştirdik” dedi. Ersoy, bu eserlerin sadece isim ve tarihlerden ibaret olmadığını, ait oldukları dönemin sosyal, kültürel hayatı, sanat anlayışı ve dili hakkında da önemli bilgiler sunduğunu belirtti. Her bir mezar taşının, bir ismin ötesinde yaşadığı dönemin izlerini taşıyan tarihî bir belge niteliğinde olduğunu vurguladı.

Çalışmalar 18 ile yayıldı

Projenin ilk saha uygulamaları 2025 yılında Tokat, Denizli, İstanbul ve Diyarbakır'da gerçekleştirildi. Bu illerde toplam 859 eser belgelendi. Denizli'nin Acıpayam ilçesinde 243, İstanbul'da 504, Tokat'ta 13 ve Diyarbakır'da 99 mezar taşı kayıt altına alındı. 2026 yılında ise çalışmalar 18 ile genişletilerek veri sistemine yaklaşık 7 bin eserin belgeleme işlemleri aktarıldı. Çalışmaların yıl sonuna kadar devam etmesi planlanıyor.

Ulusal dijital hafıza oluşturulacak

Proje ile Türk-İslam dönemine ait mezar taşları ve kitabelerin ülke genelinde tespit edilmesi ve belgelenmesinin yanı sıra, elde edilen tüm verilerin ortak bir ulusal veri tabanında bir araya getirilmesi hedefleniyor. Kayıt altına alınan eserler; dönem, bölge, malzeme, yazı türü, sanat üslubu ve kitabe özellikleri gibi çeşitli başlıklar altında bilimsel olarak değerlendirilecek. Oluşturulan envanterin, araştırmacılar için uzun vadede kapsamlı bir bilimsel külliyat haline gelmesi amaçlanıyor. Bakan Ersoy, “Hedefimiz, ülkemizin dört bir yanındaki bu eşsiz mirası ortak bir dijital veri tabanında buluşturmak ve zaman içerisinde kapsamlı bir bilimsel külliyata dönüştürmek. Anadolu’nun taş üzerindeki hafızasını bilimsel yöntemlerle kayıt altına alıyor, koruyor ve gelecek kuşaklara aktarıyoruz” ifadelerini kullandı.