Unutkanlığın ne zaman ciddi olduğu açıklandı

Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, günlük hayatta yaşanan sıradan dalgınlık ile tıbbi müdahale gerektirebilecek hafıza sorunları arasındaki farkı ortaya koydu. Yakın geçmişte yaşananları sık sık unutmak veya günlük işlevleri yerine getirmekte güçlük çekmek gibi belirtilerin bir uzman tarafından değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Unutkanlık ve günlük yaşam etkileşimi

Bazen bir anahtarın yerini kısa süreliğine unutmak veya bir kişinin adını hatırlamakta zorlanmak gibi durumlar yorgunluk veya dikkat dağınıklığına bağlanabilir. Ancak Dr. Şalçini, az önce konuşulanları hatırlayamama, aynı soruyu kısa aralıklarla tekrar sorma veya tanıdık bir yerde kaybolma gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Bilginin daha sonra hatırlanıp hatırlanmadığı önemli bir ayrım noktası olsa da, bu durum tek başına tanı koymak için yeterli değil; unutkanlığın günlük yaşama etkisi ve zaman içindeki ilerleyişi de değerlendirilmelidir.

Yaşlanma ve unutkanlık arasındaki ayrım

Yaş ilerledikçe isimleri hatırlamakta güçlük çekmek veya yeni bilgileri öğrenirken daha fazla zamana ihtiyaç duymak normal kabul edilebilir. Ancak unutkanlık kişinin fatura ödeme, yemek hazırlama, kişisel bakım gibi temel günlük işlerini aksatmasına neden oluyorsa, bu durumun yalnızca yaşlanmaya bağlanmaması gerektiği ve nörolojik bir değerlendirme yapılması gerektiği belirtildi. Eşyaları olağan dışı yerlere koyma gibi davranışlar da unutkanlıkla birlikte görülüyorsa, erken teşhis için bir uzmana başvurulması önerildi.

Stres, uyku ve beyin sisi etkileri

Yoğun ve uzun süreli stres ile yetersiz uykunun da dikkat ve hafıza üzerinde önemli etkileri olabileceği belirtildi. Stres anında salgılanan kortizol hormonunun hafıza süreçlerini olumsuz etkileyebileceği ifade edildi. Uyku sırasında gün içinde öğrenilen bilgilerin pekiştirildiğini ve yeterli, kaliteli uyku alınmadığında odaklanma zorluğu ve kelime bulmada güçlük yaşanabileceği kaydedildi. Beyin sisi yaşayan kişilerde dikkat toplama zorluğu görülebilir ve bazen ipucu verildiğinde bilgi hatırlanabilir. Ancak demansla ilişkili hafıza sorunlarında unutkanlık günlük yaşamı daha belirgin şekilde etkiler. Dr. Şalçini, yakın geçmişi hatırlayamama veya günlük işlerde belirgin zorlanma gibi durumlarda bir uzmana başvurulmasının önemini vurguladı.