Laboratuvarda kanser hücreleri içinde bileşik üretildi
Laboratuvar deneylerinde, kanser hücrelerinin ürettiği karbonmonoksitle hücre içinde kanser karşıtı bileşikler oluştu. Yöntem henüz hayvan ve insanlarda test edilmedi; güvenlik ve etkinliği kanıtlanmadı.
Japonya'daki RIKEN Pioneering Research Institute'te Katsunori Tanaka liderliğinde yürütülen bir çalışma 23 Ekim 2026'da kamuoyuyla paylaşıldı. Araştırmacılar, bazı kanser hücrelerinin normalden fazla ürettiği karbonmonoksit molekülünü kullanarak hücre içinde kanser karşıtı bileşikler oluşturabildiklerini laboratuvarda gösterdi.
Hücrenin kendi maddesi nasıl kullanıldı?
Karbonmonoksit yüksek miktarda solunduğunda zehirleyici bir gazdır; insan vücudunda doğal süreçlerle düşük miktarda da üretilir. Ekip bu molekülü bir kimyasal reaksiyona dahil ederek fenantridinon türevi adı verilen bileşiklerin oluşmasını sağladı. Bu bileşiklerin bir kısmı kanser hücrelerine karşı toksik özellik gösterdi. Reaksiyon için iki bileşen bir araya getirildi: insan kanında doğal olarak bulunan ve çeşitli maddelerin taşınmasında görev alan albümin proteini ile paladyum içeren bir katalizör. Albümin, katalizörün hücre ortamında korunmasına yardımcı oluyor.
Dört kanser türünde deneyler
Deneyler, insanlardan alınan karaciğer, meme, akciğer ve rahim ağzı kanseri hücre dizileri üzerinde yapıldı. 48 saatlik deneylerde dört hücre dizisinin tamamında hedeflenen bileşiklerin üretilebildiği belirlendi. Karaciğer kanseri hücrelerinde yapılan ileri deneylerde, hücre içinde oluşan bazı bileşiklerin kanser hücrelerine zarar verdiği gözlemlendi. Araştırmada bu kanser karşıtı etkinin şimdilik sınırlı olduğu bildirildi.
Sağlıklı hücreler için ne anlama geliyor?
Kemoterapi ilaçları, hızlı bölünen sağlıklı hücreleri de etkileyerek yan etkilere yol açabiliyor. Yeni yöntemde kanser hücrelerinin metabolik özelliklerinden yararlanılarak daha seçici bir etki hedefleniyor. Ancak mevcut deneylerde sağlıklı ve kanser hücreleri arasındaki toksisite farkının sınırlı kaldığı belirtildi. Bu nedenle yöntemin sağlıklı dokulara zarar vermediği ya da yalnızca kanser hücrelerini etkilediği henüz kanıtlanmış değil. Çalışma Nature Communications dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, sistemin yalnızca kanser araştırmalarında değil, hastalıklı dokuların biyolojik özelliklerinden yararlanılarak ilaç üretilmesinde de yeni alanlar açabileceğini belirtiyor.
Sınırlar ve sonraki adımlar
Çalışma laboratuvar ortamında yapıldı; yöntemin hayvanlarda ya da insanlarda güvenli ve etkili olduğu henüz gösterilmedi. Ekibin sonraki hedefi, kimyasal sistemin canlı organizmalarda nasıl davrandığını incelemek ve kanser hücreleri üzerindeki etkisini artırmak. Katalizörün tümör dokusuna güvenli biçimde ulaştırılması, sağlıklı hücrelerin korunması ve yeterli miktarda bileşik üretilmesi üzerinde de çalışılması gerekiyor. Yöntemin hastanelerde kullanılabilmesi için kapsamlı hayvan deneyleri, güvenlik çalışmaları ve klinik çalışmalar yapılması gerekiyor.
