NASA'nın eski hesabı: gün 0,06 mikrosaniye uzayabilir
NASA'nın 2005 tarihli hesabına göre, Üç Boğaz Barajı'nın rezervuarı tamamen dolduğunda Dünya'daki bir gün yaklaşık 0,06 mikrosaniye uzayabilir. İki santimetrelik eksen kayması ise kesin ölçüm değil.
Çin'deki Üç Boğaz Barajı'nın rezervuarında biriken su, Dünya'nın kütle dağılımını değiştirerek gezegenin dönüşünü çok küçük ölçüde yavaşlatabilir. NASA'nın hesaplamasına göre rezervuar tamamen dolduğunda bir gün yaklaşık 0,06 mikrosaniye uzayabilir. Bu hesaplama yeni değil. NASA Jet Propulsion Laboratory (JPL), 2005'te yayımladığı değerlendirmede barajı, 2004 Hint Okyanusu depremi üzerine yapılan çalışma kapsamında örnek olarak ele aldı. Hesabın son yıllarda yeniden gündeme gelmesi, NASA'nın yeni bir doğrulama yaptığı anlamına gelmiyor.
Hesaplama 40 milyar ton suya dayanıyor
NASA bilim insanı Benjamin Fong Chao'nun değerlendirmesine göre barajın rezervuarı yaklaşık 40 kilometreküp, yani 40 milyar ton su depolayabiliyor. Suyun belirli bir bölgede ve yükseklikte toplanması, Dünya üzerindeki kütlenin dağılımını değiştiriyor. Bu değişiklik, gezegenin eylemsizlik momentini artırarak kendi ekseni çevresindeki dönüş hızını çok az düşürebiliyor. Bu mekanizma, kollarını açtığında yavaşlayan, kapattığında hızlanan bir buz patencisinin hareketine benzetiliyor. Hesaplanan 0,06 mikrosaniyelik fark, günlük yaşamda hissedilmiyor; sıradan saatlerin işleyişini veya takvimleri değiştirmiyor.
İki santimetrelik eksen kayması kesinleşmiş değil
Barajla ilgili bazı anlatımlarda Dünya'nın dönüş kutbunun yaklaşık 2 santimetre kayabileceği belirtiliyor. Ancak bu, rezervuarın tamamen dolması durumundaki olası etkiyi ele alan teorik bir değerlendirme. Dünya ekseninin baraj nedeniyle tam 2 santimetre kaydığı yeni ölçümlerle kesin olarak doğrulanmış değil. Söz konusu hesap, eksen eğikliğinin büyük ölçüde değişmesini değil, dönüş kutbunun konumundaki çok küçük bir farkı ifade ediyor. Hubei eyaletinde, Yangtze Nehri üzerinde bulunan Üç Boğaz Barajı yaklaşık 2 bin 335 metre uzunluğunda ve 185 metre yüksekliğinde. Tesisin kurulu gücü 22 bin 500 megavat. Elektrik üretiminin yanı sıra taşkın kontrolü ve nehir taşımacılığının desteklenmesi amacıyla kullanılıyor. Dünya'nın dönüş hızı Ay'ın çekimi, okyanus ve atmosfer hareketleri ile gezegenin iç süreçleri nedeniyle zaman içinde değişebiliyor. Büyük depremler ve buzulların erimesi de kütle dağılımını etkileyebiliyor. Barajın hesaplanan etkisi, Dünya'nın dönüşünü etkileyebilen bu süreçlerden biri olarak değerlendiriliyor.