Uçum’a göre Meclis yeni anayasa yapabilir, AYM denetleyemez

Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, yeni anayasa tartışmalarına ilişkin yazısında Meclis’in yetkisi, halkın onayı ve Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) bu süreçteki konumunu ele aldı.

Meclis’in yetkisi

Uçum, Meclis’in yalnızca mevcut anayasanın tanıdığı yetkilerle değerlendirilmesine karşı çıktı. Ona göre TBMM, halkı temsil etme yetkisine dayanarak yeni anayasa hazırlayabilir. Meclis’in bu süreçte “temsili kurucu irade” niteliği taşıyacağını belirten Uçum, asli ve tali kurucu iktidar ayrımının geleceği bağlayan değişmez bir kural olarak görülemeyeceğini ifade etti. Uçum, sürecin bir Meclis kararıyla ya da yöntemi düzenleyen bir kanunla başlatılabileceğini savundu. 175’inci maddedeki usulün kullanılmasının yeni anayasa yapımını anayasa değişikliğine dönüştürmeyeceğini belirtti. Yüksek yargı mensuplarının görüşlerinin alınabileceğini, bu görüşlerin danışma niteliğinde olması gerektiğini söyledi.

Halkın onayı ve AYM denetimi

Hazırlanacak anayasanın halkın onayına sunulmasını isteyen Uçum, demokratik meşruiyetin temel güvencesinin halk iradesi olduğunu söyledi. Yeni metinde tarihsel ve ulusal değerlerin, demokratik kazanımların, temel hakların ve değiştirilemezlik ilkesinin dikkate alınması gerektiğini de kaydetti. Uçum’un yazısında AYM’nin denetim yetkisi öne çıktı. Ona göre Meclis’in mevcut anayasa kapsamındaki faaliyetleri denetime tabidir, halk adına yeni anayasa hazırlama çalışmaları ise bu kapsamda değerlendirilemez. Bu yaklaşım kabul edilirse AYM, yeni anayasa sürecini şekil bakımından dahi denetleyemeyecek.